Chloris gayana  Kunth

Cỏ lâu năm, thường là thân ḅ với chồi lá từ 0,5 đến 1,2 m. Chùm hoa phân ngón bao gồm từ 6-15 hoa theo chiều trên xuống hoặc mở rộng, cụm hoa dạng chét dài 4-15 cm. Thường 7-10 triệu hạt/kg mặc dù ít hơn ở giống cv. Katambora (4 triệu hạt/kg)

Mọc trên hầu hết đất thoát nước tốt và bón đủ phân. Rất chịu hàm lượng Na đất cao (tính dẫn >10 dS/m) nhưng không chịu đất cao man-gan. Mọc tốt nhất ở đất có pH 5,5 – 7,5.

Thường dùng ở những vùng có lượng mưa hàng năm từ 700 đến 1.200 mm. Thảng hoặc được dùng ở lượng mưa > 1.800 mm. Sử dụng ở đồng cỏ được tưới nước, đặc biệt khi nước tuới quá mặn đối với các giống khác. Chịu ngập theo mùa, và lụt kéo dài đến 15 ngày.

Loại lưỡng bội (2n = 20) nói chung không mẫn cảm với độ dài ngày và ra hoa suốt mùa sinh trưởng. Loại tứ bội phản ứng với ngày ngắn với sự ra hoa tập trung vào giữa tháng Tư, và ra hoa lại vào tháng Muời/Mười Một ở nam bán cầu.

Cỏ phát triển nhanh và cỏ khả năng chăn thả vào 4-6 tháng sau khi trồng. Do giá trị làm thức ăn giảm nhanh cùng với thời điểm ra hoa, một việc quan trọng là duy tŕ đồng cỏ trong điều kiện nhiều lá bằng cách hớt ngọn khá thường xuyên. Chịu chăn thả nặng, nhưng năng suất giảm do hớt ngọn thường xuyên (vị dụ 14 ngày so với 28 ngày). Làm cỏ khô tốt nếu cắt ngay trước hoặc tại lúc ra hoa.

Hướng dẫn thiết lập và quản lư đồng cỏ trồng

Trồng vô tính bằng cành hay trồng từ hạt. Giống vô tính được tách ra từ các cụm lớn hoặc các bụi nhỏ với thân ḅ. Trồng theo ô vuông cách nhau 1 m.

Hạt gieo với lượng 0,5-1 kg/ha. Hạt loại lưỡng bội có ít hoặc không có hiện tượng ngủ sau thu hoạch, nhưng loại tứ bội có thể không đạt đến tỉ lệ nầy mầm tối đa trong 3-6 tháng sau thu hoạch (đôi khi đến 18 tháng). Hạt gieo sâu <2 cm vào luống đă chuẩn bị kỹ. Khi gieo văi, hạt được trộn lẫn với cát hoặc mùn cưa.

Cỏ ḥa thảo:  Cenchrus ciliaris , các giống Panicum maximum mọc thấp (như Petrie, Gatton), Setaria sphacelata .
Họ đậu: Centrosema pubescens , Clitoria ternatea , Desmodium uncinatum Neonotonia wightii , Lotononis bainesii , Macroptilium atropurpureum , Medicago sativa , Stylosanthes guianensis , Trifolium repens.

Hàm lượng protein thô thay đổi theo tuổi từ 17% (theo vật chất khô) ở lá rất non đến 3% ở lá già. Lượng Na thay đổi từ 300-3.100 ppm, tùy vào giống.

• Thích nghi rộng răi.
• Dễ thiết lập.
• Giá trị cao khi c̣n non.
• Chịu mặn tốt.
• Chịu chăn thả nặng.
• Ít sâu bệnh hại.
• Một số giống làm giảm tuyến trùng (như cv. Katambora).
• Sản xuất hạt tốt.

• Ở nhiều giống, mùa có giá trị dinh dưỡng cao ngắn.
• Hạt xốp nhẹ, khó gieo.
• Không ưa đất chua, bạc mầu.
• Cây đ̣i hỏi dinh dưỡng cao để tồn tại.
• Chịu râm kém.

Bogdan, A.V. (1961) Intra variety variation in Rhodes grass (Chloris gayana Kunth.) in Kenya. Journal of the British Grassland Society, 16, 238-239.

Bogdan, A.V. (1969) Review article : Rhodes grass . Herbage Abstracts, 39, 1-13.

Bogdan, A.V. (1977) Tropical Pasture and Fodder Plants (Grasses and Legumes). pp. 77-86. (Longman: London and New York).

Loch, D.S. and Harvey, G.L. (1999) Chloris gayana in Australia. In Loch, D.S. and Ferguson, J.E. (eds) Forage Seed Production Volume 2: Tropical and Subtropical Species. (CAB International, Oxon., UK).

Loch, D.S., Rethman, N.F.G. and van Niekerk, W.A. (2004) Rhodesgrass. In: L.E. Moser, B.L. Burson and L.E. Sollenberger (eds) Warm-Season (C4) Grasses, Agronomy Monograph No. 45. American Society of Agronomy , Crop Science Society of America, Soil Science Society of America, Madison, WI. (in press).

't Mannetje, M. and Kersten, S.M.M. (1992) Chloris gayana Kunth. In: 't Mannetje, L. and Jones, R.M. (eds) Plant Resources of South-East Asia No. 4. Forages. pp. 90-92. (Pudoc Scientific Publishers, Wageningen, the Netherlands).